Η Πτολεμαΐδα 5 είναι η νεότερη και πιο σύγχρονη μονάδα ηλεκτροπαραγωγής της ΔΕΗ, η οποία βρίσκεται σε φάση ριζικού μετασχηματισμού λόγω της απολιγνιτοποίησης.
Βασικά Δεδομένα Μονάδας
Ισχύς: 660 MW.
Κόστος Κατασκευής: Περίπου 1,5 δισεκατομμύρια ευρώ.
Ιδιοκτησία: ΔΕΗ Α.Ε..
Ανάδοχος: Κοινοπραξία ΤΕΡΝΑ Α.Ε..
Τρέχουσες Εξελίξεις & Μετατροπή
Παύση Λιγνιτικής Λειτουργίας: Η μονάδα λειτούργησε ως λιγνιτική ελάχιστα και αναμένεται να σταματήσει τη χρήση λιγνίτη έως το 2026.
Μετατροπή σε Φυσικό Αέριο: Η ΔΕΗ έχει καταθέσει επίσημο αίτημα στη ΡΑΑΕΥ για τη μετατροπή της σε μονάδα συνδυασμένου κύκλου με καύσιμο το φυσικό αέριο.
Νέα Επένδυση: Η μετατροπή αποτελεί μέρος μιας νέας επένδυσης ύψους 300 εκατομμυρίων ευρώ στη Δυτική Μακεδονία.
Στρατηγική Στροφή: Η απόφαση αυτή στοχεύει τυπικά στη μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος και τη συμμόρφωση με τις ευρωπαϊκές οδηγίες για την πράσινη μετάβαση, επί της ουσίας εξυπηρετεί μεγάλους ομίλους συμφερόντων.
Οι λεπτομέρειες για το χρονοδιάγραμμα μετατροπής και τις επιπτώσεις στην τηλεθέρμανση της περιοχής:
Χρονοδιάγραμμα Μετατροπής
Η μετάβαση της Πτολεμαΐδας 5 από τον λιγνίτη στο φυσικό αέριο θα πραγματοποιηθεί σε δύο στάδια, σύμφωνα με το στρατηγικό πλάνο της ΔΕΗ:
2026: Οριστική παύση της χρήσης λιγνίτη για ηλεκτροπαραγωγή.
Έως το τέλος του 2027: Λειτουργία ως μονάδα φυσικού αέριου ανοιχτού κύκλου (OCGT) με ισχύ 350 MW.
Μετά το 2027: Αναβάθμιση σε μονάδα συνδυασμένου κύκλου (CCGT) με ισχύ που θα αγγίζει τα 500 MW (ή και περισσότερο ανάλογα με τις ανάγκες του σχεδιαζόμενου Data Center).
Σύνδεση με Δίκτυο: Το έργο της σύνδεσης με το δίκτυο φυσικού αερίου αναμένεται να ολοκληρωθεί πλήρως έως τα τέλη του 2028, με μια επένδυση ύψους 29 εκατ. ευρώ.
Επιπτώσεις στην Τηλεθέρμανση
Η τηλεθέρμανση αποτελεί το κρίσιμο ζήτημα για την τοπική κοινωνία κατά τη μεταβατική περίοδο:
Διασφάλιση Θέρμανσης (2025-2026): Για τον χειμώνα που διανύουμε, η κυβέρνηση έδωσε παράταση στη λειτουργία των μονάδων του ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου έως τον Μάιο του 2026, ώστε να μην μείνει η Κοζάνη χωρίς θέρμανση μέχρι να ετοιμαστούν οι νέες υποδομές.
Νέα Μονάδα ΣΗΘΥΑ: Η μακροπρόθεσμη λύση βασίζεται στη δημιουργία νέας μονάδας Συμπαραγωγής Ηλεκτρισμού και Θερμότητας Υψηλής Απόδοσης (ΣΗΘΥΑ) που θα τροφοδοτεί τα δίκτυα τηλεθέρμανσης Πτολεμαΐδας, Κοζάνης και Αμυνταίου.
Κόστος & Μετάβαση: Η χρήση φυσικού αερίου αντί λιγνίτη ενδέχεται να επηρεάσει το κόστος τηλεθέρμανσης, γεγονός που έχει οδηγήσει σε τοπικές αντιδράσεις και αιτήματα για επιδοτήσεις ώστε να παραμείνουν οι τιμές προσιτές.
Στοιχεία για τις τιμές και την απασχόληση:
Τιμές Τηλεθέρμανσης
Η μετάβαση στο φυσικό αέριο φέρνει σημαντικές αλλαγές στο κόστος, καθώς ο λιγνίτης ήταν παραδοσιακά φθηνότερος (παρά τα πρόστιμα CO2):
Αύξηση Κόστους: Η τιμή της τηλεθέρμανσης αναμένεται να αυξηθεί, καθώς το φυσικό αέριο είναι εισαγόμενο καύσιμο με ευμετάβλητες διεθνείς τιμές.
Ενιαία Τιμή: Σχεδιάζεται μια ενιαία τιμή για το «διασυνδεδεμένο» δίκτυο (Κοζάνη, Πτολεμαΐδα, Αμύνταιο), ώστε να επιμεριστεί το βάρος.
Κρατική Επιδότηση: Η κυβέρνηση έχει δεσμευτεί για τη δημιουργία ενός «μηχανισμού εξομάλυνσης» ή επιδότησης, ώστε η τελική επιβάρυνση στους καταναλωτές να μην υπερβεί το 20-30% σε σχέση με τις παλιές τιμές.
Θέσεις Εργασίας
Η μετατροπή της Πτολεμαΐδας 5 επηρεάζει άμεσα την τοπική αγορά εργασίας:
Μείωση Προσωπικού: Μια μονάδα φυσικού αερίου απαιτεί περίπου 60-80% λιγότερο μόνιμο προσωπικό σε σχέση με μια λιγνιτική μονάδα ανάλογης ισχύος, καθώς δεν χρειάζονται εργασίες στα ορυχεία, μεταφορά τέφρας και συντήρηση βαρέων μηχανημάτων.
Το ερώτημά εάν Θα προλάβει να διαλύσει τη ΔΕΗ 5 ο Μητσοτάκης ή θα τον προλάβουν εκλογές αγγίζει τον πυρήνα της πολιτικής αντιπαράθεσης στην περιοχή, καθώς το χρονοδιάγραμμα της «απολιγνιτοποίησης» και οι επόμενες κάλπες συμπίπτουν χρονικά.
1. Χρονοδιάγραμμα Εκλογών
Επίσημη Θητεία: Οι επόμενες εθνικές εκλογές είναι προγραμματισμένες για το 2027 (τέσσερα χρόνια μετά τις εκλογές του Ιουνίου 2023).
Πρόωρες Εκλογές: Παρά τα κατά καιρούς σενάρια ή τις εισηγήσεις για το φθινόπωρο του 2026, ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει δηλώσει επανειλημμένα ότι η κυβέρνηση θα εξαντλήσει την τετραετία.
2. Χρονοδιάγραμμα Πτολεμαΐδας 5
Τέλος Λιγνίτη: Η ΔΕΗ έχει ήδη δρομολογήσει το σβήσιμο της μονάδας ως λιγνιτικής έως τα τέλη του 2026.
Μετατροπή: Η διαδικασία μετάβασης στο φυσικό αέριο ξεκινά ουσιαστικά αμέσως μετά, με στόχο τη λειτουργία της
Ποιος προλαβαίνει ποιον: Αν το πλάνο της ΔΕΗ προχωρήσει χωρίς καθυστερήσεις, η Πτολεμαΐδα 5 θα έχει πάψει να καίει λιγνίτη λίγους μήνες πριν από τις εκλογές του 2027.
Πολιτικό Ρίσκο: Η κυβέρνηση θέλει να έχει ολοκληρώσει τη συμφωνία για την τηλεθέρμανση και τις νέες επενδύσεις (π.χ. Data Center) πριν τις κάλπες, ώστε να παρουσιάσει ένα «ολοκληρωμένο σχέδιο μετάβασης» και να αποφύγει το πολιτικό κόστος από τις τοπικές αντιδράσεις.
Προσθήκη νέου σχολίου