Η εικόνα παρουσιάζει την Περίληψη Συνοπτικής Οικονομικής Κατάστασης Προϋπολογισμού για το έτος 2026 του Δήμου Εορδαίας. Περιλαμβάνει δύο βασικούς πίνακες: τα Έσοδα και τις Δαπάνες.
Ακολουθεί μια ανάλυση των κυριότερων σημείων:
Σύνοψη Εσόδων & Δαπανών (Προβλέψεις 2026)
Για το έτος 2026, ο Δήμος προβλέπει ένα σημαντικό άνοιγμα μεταξύ εσόδων και εξόδων:
Συνολικά Έσοδα: €54.143.192,98
Συνολικές Δαπάνες: €66.398.347,44
Έλλειμμα: Υπάρχει μια διαφορά της τάξης των €12,2 εκατομμυρίων, η οποία συνήθως καλύπτεται από το ταμειακό υπόλοιπο προηγούμενων ετών ή άλλες χρηματοδοτικές πηγές που δεν εμφανίζονται στην περίληψη.
Ανάλυση Εσόδων
Τα έσοδα παρουσιάζουν μια πτωτική τάση σε σύγκριση με το "Διαμορφωθέν 2025" (€61,1 εκ.):
Τακτικός Προϋπολογισμός (€32,07 εκ.): Αποτελεί την κύρια πηγή εσόδων (περίπου 59%), μειωμένος όμως σε σχέση με το 2025 (€42,7 εκ.).
Συγχρηματοδοτούμενο Σκέλος ΠΔΕ (€14,25 εκ.): Σημαντική αύξηση σε σχέση με το 2025 (€4,3 εκ.), γεγονός που δείχνει έντονη απορρόφηση κονδυλίων από προγράμματα (π.χ. ΕΣΠΑ).
Πράσινο Ταμείο: Προβλέπονται μηδενικά έσοδα για το 2026, ενώ το 2025 είχαν διαμορφωθεί στα €5,79 εκ.
Ανάλυση Δαπανών
Οι δαπάνες παραμένουν σε υψηλά επίπεδα, ελαφρώς αυξημένες από το 2025 (€64,4 εκ.):
Τακτικός Προϋπολογισμός (€43,83 εκ.): Το μεγαλύτερο μέρος των εξόδων αφορά τη λειτουργία του Δήμου (μισθοδοσίες, πάγια, υπηρεσίες).
Επενδυτικά Προγράμματα: Οι δαπάνες για το Συγχρηματοδοτούμενο Σκέλος του ΠΔΕ (€14,25 εκ.) ταυτίζονται με τα αντίστοιχα έσοδα, δείχνοντας ότι τα έργα αυτά χρηματοδοτούνται απευθείας.
Φιλόδημος & Αντώνης Τρίτσης: Προβλέπονται δαπάνες €930.690,72, μειωμένες σε σχέση με τα προηγούμενα έτη.
Συγκριτικά Στοιχεία (Τάσεις)
Ανάκαμψη από το 2024: Τα οικονομικά μεγέθη του 2026 είναι υπερδιπλάσια από τα απολογιστικά του 2024 (€26,3 εκ. έσοδα), κάτι που υποδηλώνει αύξηση της δραστηριότητας ή ένταξη νέων μεγάλων έργων.
Ρευστότητα: Οι προβλέψεις για το κλείσιμο του 2025 (€29,7 εκ. έσοδα) είναι πολύ χαμηλότερες από το "Διαμορφωθέν" του ίδιου έτους, κάτι που ίσως δείχνει καθυστερήσεις στην είσπραξη ή μεταφορά κονδυλίων για το 2026.
Συμπέρασμα: Ο Δήμος Εορδαίας για το 2026 προγραμματίζει έναν προϋπολογισμό με έμφαση στα συγχρηματοδοτούμενα έργα, ενώ καλείται να διαχειριστεί μια σημαντική διαφορά μεταξύ τακτικών εσόδων και δαπανών.
Η «ψαλίδα» ανάμεσα στα Διαμορφωθέντα και τις Προβλέψεις κλεισίματος για το 2025 είναι εντυπωσιακή και αποκαλύπτει πολλά για τον τρόπο που λειτουργούν οι δημοτικοί προϋπολογισμοί.
Η Ανάλυση της «Ψαλίδας» (2025)
Στα έσοδα, τα «Διαμορφωθέντα» είναι €61,12 εκ., ενώ οι «Προβλέψεις για το κλείσιμο» είναι μόλις €29,71 εκ. Αυτή η διαφορά των €31,4 εκατομμυρίων οφείλεται κυρίως στους εξής λόγους:
Λογιστική Εγγραφή vs Ταμειακή Ροή: Τα «Διαμορφωθέντα» περιλαμβάνουν όλα τα ποσά που ο Δήμος δικαιούται ή ελπίζει να εισπράξει (π.χ. από εγκεκριμένα προγράμματα ΕΣΠΑ ή ανείσπρακτα παλαιών ετών). Οι «Προβλέψεις κλεισίματος» δείχνουν τι εκτιμά η οικονομική υπηρεσία ότι θα μπει όντως στο ταμείο μέχρι 31/12.
Η «Παγίδα» του ΠΔΕ και του Πράσινου Ταμείου:
Στο Πράσινο Ταμείο, ενώ διαμορφώθηκαν €5,79 εκ., η πρόβλεψη κλεισίματος είναι μηδενική (€0,00). Αυτό σημαίνει ότι το έργο/χρηματοδότηση εγγράφηκε στον προϋπολογισμό, αλλά δεν προχώρησε ή μεταφέρθηκε για το επόμενο έτος.
Στο Συγχρηματοδοτούμενο ΠΔΕ, από τα €4,29 εκ. προβλέπεται να εισπραχθούν μόνο €1,44 εκ.
Αναμορφώσεις Προϋπολογισμού: Ο προϋπολογισμός είναι μια δυναμική διαδικασία. Πολλά ποσά εγγράφονται στην αρχή του έτους με «αναμορφώσεις», αλλά αν οι διαγωνισμοί έργων καθυστερήσουν, τα χρήματα αυτά δεν δαπανώνται ούτε εισπράττονται μέσα στη χρονιά, παραμένοντας μόνο ως «νούμερα» στα διαμορφωθέντα.
Τι σημαίνει αυτό για το 2026;
Η μεγάλη απόκλιση του 2025 εξηγεί γιατί οι Προβλέψεις για το 2026 (€54,14 εκ.) είναι τόσο υψηλές. Ο Δήμος ουσιαστικά «ξαναγράφει» στον νέο προϋπολογισμό τα ποσά που δεν κατάφερε να απορροφήσει το 2025, ελπίζοντας ότι οι εισπράξεις θα πραγματοποιηθούν τη νέα χρονιά.
Η ψαλίδα δείχνει ότι ο Δήμος έχει εγγεγραμμένα πολλά έργα και χρηματοδοτήσεις στα χαρτιά, αλλά η πραγματική υλοποίηση (εκτέλεση) κινείται με πολύ πιο αργούς ρυθμούς (περίπου στο 48% των διαμορφωθέντων εσόδων).
Το ΠΔΕ σημαίνει Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων. Είναι το βασικό χρηματοδοτικό εργαλείο του κράτους για την υλοποίηση αναπτυξιακών έργων και υποδομών.
Στον προϋπολογισμό , το ΠΔΕ χωρίζεται σε δύο βασικές κατηγορίες:
Εθνικό Σκέλος (Εθνικοί Πόροι): Έργα που χρηματοδοτούνται αποκλειστικά από χρήματα του ελληνικού κράτους.
Συγχρηματοδοτούμενο Σκέλος (ΕΣΠΑ): Έργα που χρηματοδοτούνται εν μέρει από την Ελλάδα και εν μέρει από την Ευρωπαϊκή Ένωση (διαρθρωτικά ταμεία).
Τι περιλαμβάνει συνήθως για έναν Δήμο:
Κατασκευές και Υποδομές: Όπως η ανακατασκευή σχολικών αυλών (κάτι που ήδη τρέχει στον Δήμο Εορδαίας μέσω ΠΠΑ).
Ψηφιακός Μετασχηματισμός: Αναβαθμίσεις συστημάτων και ψηφιακές υπηρεσίες.
Μεγάλα Έργα: Δρόμοι, δίκτυα ύδρευσης ή ενεργειακές αναβαθμίσεις.
Στην περίπτωση του Δήμου Εορδαίας, το ΠΔΕ είναι αυτό που προκαλεί τη μεγάλη «ψαλίδα» καθώς πολλά από αυτά τα έργα εγγράφονται ως έσοδα όταν εγκρίνονται, αλλά οι πραγματικές πληρωμές γίνονται σταδιακά, ανάλογα με την πρόοδο των εργασιών.
Τα «Διαμορφωθέντα» αντικατοπτρίζουν τον προϋπολογισμό του 2025, αλλά με μια σημαντική λεπτομέρεια: είναι ο τρέχων προϋπολογισμός, όπως αυτός έχει εξελιχθεί μετά από όλες τις αλλαγές (αναμορφώσεις) που έγιναν μέσα στη χρονιά.
Συγκεκριμένα:
Εγκεκριμένα (Αρχικά): Είναι τα ποσά που ψηφίστηκαν στην αρχή του έτους.
Διαμορφωθέντα: Είναι ο προϋπολογισμός του 2025 σήμερα (ή στην τελευταία ενημέρωσή του). Περιλαμβάνει τις αρχικές προβλέψεις συν ή πλην όλες τις τροποποιήσεις, τις μεταφορές πιστώσεων και τις νέες χρηματοδοτήσεις που προστέθηκαν κατά τη διάρκεια της εκτέλεσής του.
Είναι ουσιαστικά ο τελικός στόχος που είχε θέσει ο Δήμος για το 2025. Όπως είδαμε, η μεγάλη διαφορά προκύπτει γιατί ενώ ο Δήμος «διαμόρφωσε» έναν στόχο π.χ. 61 εκατομμυρίων, οι πραγματικές εισπράξεις (προβλέψεις κλεισίματος) αναμένεται να μείνουν πολύ πιο πίσω.
Οι Προβλέψεις 2026 που βλέπεις στην εικόνα είναι τα νούμερα που συζητήθηκαν και εγκρίθηκαν πρόσφατα, συγκεκριμένα στις 13 Μαρτίου 2026, κατά τη διάρκεια ειδικής συνεδρίασης του Δημοτικού Συμβουλίου Εορδαίας.
Είναι ουσιαστικά ο «φρέσκος» σχεδιασμός του Δήμου για τη χρονιά που διανύουμε, ο οποίος μάλιστα καταψηφίστηκε από την αντιπολίτευση με κριτική για την επάρκεια της κρατικής χρηματοδότησης.
Τι ισχύει «σήμερα» για αυτές τις προβλέψεις:
Στάδιο Υλοποίησης: Επειδή βρισκόμαστε στον Μάρτιο, ο Δήμος τώρα ξεκινά να «δεσμεύει» αυτά τα ποσά (πιστώσεις) για να αρχίσουν να τρέχουν τα έργα και οι πληρωμές των παλαιότερων ετών.
Η «Ψαλίδα» παραμένει στο προσκήνιο: Η αντιπολίτευση εστιάζει στο ότι, ενώ οι προβλέψεις φαίνονται υψηλές, οι δήμοι αναλαμβάνουν περισσότερες αρμοδιότητες χωρίς τους ανάλογους πόρους, κάτι που εξηγεί γιατί τα «Διαμορφωθέντα» του '25 έμειναν στα χαρτιά.
Με απλά λόγια, αυτά τα 54 εκατ. ευρώ (έσοδα) είναι ο τωρινός στόχος του Δήμου, ο οποίος μόλις «κλειδώθηκε» θεσμικά.
Βρισκόμαστε στο τέλος Μαρτίου 2026 και ο Δήμος παρουσιάζει τώρα έναν προϋπολογισμό για το 2026, ενώ η εικόνα για το πώς έκλεισε πραγματικά το 2025 παραμένει θολή.
Αυτή η καθυστέρηση και η έλλειψη σαφήνειας οφείλονται σε τρεις συγκεκριμένους λόγους που «ταλαιπωρούν» την τοπική αυτοδιοίκηση:
Η «Ομηρία» των Κρατικών Επιχορηγήσεων
Οι Δήμοι εξαρτώνται άμεσα από τους Κεντρικούς Αυτοτελείς Πόρους (ΚΑΠ). Αν το κράτος καθυστερήσει να ανακοινώσει τα ακριβή ποσά ή αν οι δόσεις μπαίνουν με το σταγονόμετρο, ο Δήμος δεν μπορεί να αποτυπώσει με ακρίβεια τα έσοδά του μέχρι το τέλος της χρονιάς.
Το «Φούσκωμα» των Διαμορφωθέντων
Όπως είδαμε, τα 61,1 εκ. του 2025 ήταν ένας «πλασματικός» στόχος. Το γεγονός ότι τρεις μήνες μετά το κλείσιμο της χρονιάς η πρόβλεψη κλεισίματος είναι μόλις 29,7 εκ. δείχνει ότι:
Πολλά έργα (ειδικά του ΠΔΕ) δεν προχώρησαν καθόλου.
Υπάρχει τεράστια απόκλιση (άνω του 50%) ανάμεσα σε αυτό που σχεδιάστηκε και σε αυτό που εκτελέστηκε.
Η Γραφειοκρατία της Μεταφοράς
Αυτή τη στιγμή, ο Δήμος προσπαθεί να «περάσει» τα ανεκτέλεστα έργα του 2025 στον προϋπολογισμό του 2026. Αυτή η λογιστική μεταφορά είναι που καθυστερεί την τελική εκκαθάριση. Στην ουσία, το 2026 ξεκινά με μια «κληρονομιά» υποχρεώσεων και ανείσπρακτων εσόδων από την προηγούμενη χρονιά.
Η πραγματικότητα για τον δημότη:
Αυτή η «θολή εικόνα» σημαίνει ότι ο Δήμος λειτουργεί με προσωρινή διαχείριση και δυσκολεύεται να ξεκινήσει νέα έργα, αφού ακόμα προσπαθεί να ισοσκελίσει τα παλιά.
Ο Τακτικός Προϋπολογισμός αποτελεί την «καρδιά» της καθημερινής λειτουργίας του Δήμου και περιλαμβάνει όλα τα έξοδα που είναι απαραίτητα για να μείνει ο Δήμος ανοιχτός και λειτουργικός.
Συγκεκριμένα, στις Δαπάνες του Τακτικού Προϋπολογισμού (Κωδικός 0 στον πίνακα που έστειλες) περιλαμβάνονται:
Τι πληρώνει ο Τακτικός Προϋπολογισμός:
Μισθοδοσίες: Οι μισθοί και οι ασφαλιστικές εισφορές όλου του μόνιμου και αορίστου χρόνου προσωπικού.
Λειτουργικά Έξοδα: Λογαριασμοί ρεύματος (φωτισμός δρόμων, δημοτικά κτίρια), ύδρευσης, τηλεπικοινωνιών και καυσίμων για τα οχήματα.
Συντήρηση: Μικροεπισκευές σε κτίρια, σχολεία και δρόμους που δεν θεωρούνται μεγάλα «επενδυτικά» έργα.
Υποχρεωτικές Δαπάνες: Έξοδα παράστασης (π.χ. δημάρχου/αντιδημάρχων), αποζημιώσεις συμβούλων και δόσεις δανείων.
Από πού έρχονται τα χρήματα (Έσοδα):
Για να καλυφθούν αυτά τα έξοδα, ο Δήμος βασίζεται στα Τακτικά Έσοδα, τα οποία είναι:
Ανταποδοτικά Τέλη: Τα χρήματα που πληρώνουμε μέσω των λογαριασμών ρεύματος για καθαριότητα και φωτισμό.
Κρατικές Επιχορηγήσεις (ΚΑΠ): Τα σταθερά ποσά που δίνει κάθε μήνα το κράτος στους Δήμους.
Τοπικοί Φόροι & Τέλη: Τέλος Ακίνητης Περιουσίας (ΤΑΠ), τέλη κοινοχρήστων χώρων, πρόστιμα κ.α..
Στον πίνακα του Δήμου Εορδαίας, βλέπουμε ότι οι Προβλέψεις Δαπανών για τον Τακτικό Προϋπολογισμό το 2026 είναι €43,83 εκ., ενώ τα Έσοδα είναι μόνο €32,07 εκ. Αυτό το άνοιγμα των €11,7 εκατομμυρίων δείχνει ότι τα πάγια έσοδα του Δήμου δεν αρκούν για να καλύψουν τις λειτουργικές του ανάγκες, κάτι που αποτελεί το μεγαλύτερο «αγκάθι» για τη βιωσιμότητά του.
Η κάλυψη αυτού του ελλείμματος των 11,7 εκατομμυρίων ευρώ στον τακτικό προϋπολογισμό είναι η μεγαλύτερη πρόκληση για τον Δήμο Εορδαίας το 2026. Σύμφωνα με τη νομοθεσία και τις πρόσφατες αποφάσεις του Δημοτικού Συμβουλίου (Μάρτιος 2026), ο Δήμος χρησιμοποιεί τρεις βασικούς μηχανισμούς για να «κλείσει» την τρύπα:
Χρήση Ταμειακού Υπολοίπου (Το «μαξιλάρι»)
Αυτός είναι ο κύριος τρόπος ισοσκέλισης. Τα χρήματα που δεν δαπανήθηκαν τα προηγούμενα έτη (κυρίως το 2025, όπου είδαμε ότι η εκτέλεση ήταν χαμηλή) μεταφέρονται στο 2026 ως χρηματικό υπόλοιπο. Στον πίνακα που έστειλες, αυτό δεν φαίνεται ως «έσοδο» στις γραμμές 0-5, αλλά προστίθεται στο τέλος για να εξισωθεί το σύνολο των εσόδων με τις δαπάνες.
Έκτακτες Κρατικές Επιχορηγήσεις
Επειδή οι Δήμοι αντιμετωπίζουν αυξημένα λειτουργικά κόστη (ενέργεια, μισθολογικές αυξήσεις), το κράτος συχνά παρεμβαίνει με έκτακτα κονδύλια από το αποθεματικό του Κρατικού Προϋπολογισμού για την κάλυψη λειτουργικών αναγκών. Ο Δήμαρχος Εορδαίας,, απαντώντας στην κριτική για τον προϋπολογισμό του 2026, τόνισε ότι παρά τις επιφυλάξεις, η χρονιά θα ολοκληρωθεί χωρίς προβλήματα, υπονοώντας τη διεκδίκηση τέτοιων πόρων.
Αναμορφώσεις και «Λογιστική» Ισοσκέλιση
Ο Δήμος εγγράφει έσοδα που προσδοκά να εισπράξει μέσα στο έτος, όπως:
Ληξιπρόθεσμες οφειλές: Προσπάθεια είσπραξης παλαιών χρεών από δημότες και επιχειρήσεις.
Αύξηση εισπραξιμότητας: Μέσω ρυθμίσεων οφειλών.
Δανεισμός: Αν και δεν είναι η πρώτη επιλογή, η νομοθεσία επιτρέπει τη δυνατότητα δανεισμού για την ισοσκέλιση ελλειμματικών προϋπολογισμών, αν δεν επαρκούν τα ταμειακά διαθέσιμα.
Η κριτική της αντιπολίτευσης:
Στη συνεδρίαση της 13ης Μαρτίου 2026, η αντιπολίτευση (όπως η Λαϊκή Συσπείρωση) καταψήφισε τον προϋπολογισμό, υποστηρίζοντας ότι αυτή η «ψαλίδα» δείχνει τη διαρκή υποχρηματοδότηση των Δήμων και οδηγεί σε μεταφορά του κόστους στους δημότες μέσω τοπικών τελών.
Με βάση τα στοιχεία του προϋπολογισμού και τις πρόσφατες εξελίξεις (Μάρτιος 2026), η οικονομική κατάσταση του Δήμου Εορδαίας εμφανίζει μια εικόνα «αναπτυξιακής προσμονής» που όμως συνοδεύεται από σοβαρές λειτουργικές πιέσεις.
Εξάρτηση από Εξωτερική Χρηματοδότηση (ΠΔΕ & ΕΣΠΑ)
Ο Δήμος ποντάρει πολλά στα επενδυτικά προγράμματα (ΠΔΕ), με τις προβλέψεις για το 2026 να είναι υπερδιπλάσιες από την πραγματική εκτέλεση του 2024 [1.1]. Αυτό δείχνει μια επιθετική στρατηγική ένταξης έργων, αλλά η μεγάλη «ψαλίδα» του 2025 αποδεικνύει ότι η ταχύτητα απορρόφησης παραμένει το αδύνατο σημείο.
Πίεση στον Τακτικό Προϋπολογισμό
Η κατάσταση εδώ είναι πιο ανησυχητική. Οι δήμοι, συμπεριλαμβανομένης της Εορδαίας, καλούνται να διαχειριστούν αυξημένες αρμοδιότητες και υψηλό ενεργειακό κόστος με κρατική χρηματοδότηση που παραμένει σε χαμηλά επίπεδα. Το έλλειμμα των €11,7 εκατ. μεταξύ τακτικών εσόδων και δαπανών υποδηλώνει ότι ο Δήμος «ζει» με το ταμειακό του υπόλοιπο, κάτι που δεν είναι βιώσιμο μακροπρόθεσμα αν δεν αυξηθούν οι εισπράξεις ή οι επιχορηγήσεις.
Ο προϋπολογισμός ψηφίστηκε κατά πλειοψηφία στις 13 Μαρτίου 2026, με την αντιπολίτευση να ασκεί έντονη κριτική για την υποχρηματοδότηση από το κεντρικό κράτος. Η κριτική αυτή εστιάζει στο ότι οι προϋπολογισμοί είναι συχνά «στα χαρτιά» και δεν ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες των δημοτών για υπηρεσίες και υποδομές.
Ο Δήμος Εορδαίας δεν βρίσκεται σε οικονομική κατάρρευση, αλλά είναι οικονομικά εγκλωβισμένος. Έχει πολλά έργα στα πλάνα του, αλλά στερείται την απαραίτητη ρευστότητα για την καθημερινή του λειτουργία χωρίς να καταφεύγει στο «μαξιλάρι» των προηγούμενων ετών.
Προσθήκη νέου σχολίου