Γερμανοί στην Πτολεμαΐδα Πάσχα 13 Απριλίου 1941 - Η μεγάλη αρματομαχία μεταξύ Προαστίου και Πτολεμαΐδος

Γερμανοί στην Πτολεμαΐδα Πάσχα 13 Απριλίου 1941. Η μεγάλη αρματομαχία μεταξύ Προαστίου και Πτολεμαΐδος

6 Απριλίου 1941, στις 05:15 το πρωί, οι Γερμανοί χτυπούν τα οχυρά της Γραμμής Μεταξά στην Ανατολική Μακεδονία και τη Θράκη.
Φλώρινα (10 Απριλίου 1941): Οι γερμανικές δυνάμεις (40ό Σώμα Στρατού) εισήλθαν στην πόλη της Φλώρινας στις 10 Απριλίου, αφού προέλασαν μέσω της Γιουγκοσλαβίας (το λεγόμενο «άνοιγμα του Μοναστηρίου»).

Μετά την αρχική επίθεση στα οχυρά (6 Απριλίου), η γερμανική προέλαση προς την Πτολεμαΐδα έγινε μέσω της
Γιουγκοσλαβίας, παρακάμπτοντας την κύρια γραμμή άμυνας στο Ρούπελ.
Ακριβώς 7 ημέρες μετά την έναρξη του πολέμου, στις 13 Απριλίου 1941, οι Γερμανοί μπήκαν στην Πτολεμαΐδα ακολουθώντας αυτή τη διαδρομή:
• Η Παράκαμψη: Ενώ οι Έλληνες μάχονταν στα οχυρά, το 40ό Τεθωρακισμένο Σώμα των Γερμανών διέσχισε τη νότια Γιουγκοσλαβία (σημερινή Βόρεια Μακεδονία).
• Είσοδος από Φλώρινα: Πέρασαν τα σύνορα από τη "Νίκη" και κατέλαβαν τη Φλώρινα στις 10 Απριλίου.
• Η Μάχη στο Κλειδί: Στις 11-12 Απριλίου δόθηκε σκληρή μάχη στα Στενά του Κλειδίου (Βεύη), όπου οι συμμαχικές δυνάμεις (Βρετανοί, Αυστραλοί, Νεοζηλανδοί) προσπάθησαν να τους σταματήσουν.
Η Μάχη της Κλεισούρας διεξήχθη στις 13 και 14 Απριλίου 1941. Τα γεγονότα εξελίχθηκαν ως εξής:

• Ο Στρατηγικός Στόχος: Οι Γερμανοί έπρεπε να καταλάβουν το πέρασμα για να κόψουν την οδό υποχώρησης του Ελληνικού Στρατού της Ηπείρου, που πολεμούσε ακόμα τους Ιταλούς στην Αλβανία.
• Οι Αντίπαλοι: Η ελληνική 20ή Μεραρχία Πεζικού προσπάθησε να κρατήσει τις θέσεις της απέναντι στην επίλεκτη γερμανική μονάδα LSSAH (Leibstandarte SS Adolf Hitler).
• Η Έκβαση: Μετά από σκληρές μάχες στα υψώματα (Σαργονίτσα), η ελληνική άμυνα κάμφθηκε το μεσημέρι της 14ης Απριλίου λόγω της συντριπτικής υπεροχής των Γερμανών σε πυροβολικό και αεροπορία.

Η πτώση της Κλεισούρας ουσιαστικά «ξεκλείδωσε» τον δρόμο προς την Καστοριά και το Άργος Ορεστικό, καθιστώντας πλέον αδύνατη τη διατήρηση του μετώπου στην Αλβανία.

Από τον Βορρά (Φλώρινα - Στενά Κλειδίου): Μετά την κατάληψη της Φλώρινας (10 Απριλίου), οι γερμανικές δυνάμεις (LSSAH και 9η Μεραρχία Πάντσερ) επιτέθηκαν στα Στενά του Κλειδίου (Βεύη). Εκεί διεξήχθη σφοδρή μάχη στις 11-12 Απριλίου. Η υποχώρηση των Συμμάχων (Βρετανών, Αυστραλών, Νεοζηλανδών) άνοιξε τον δρόμο για την είσοδο των Γερμανών στο Αμύνταιο και την πεδιάδα της Εορδαίας.
Από τα Δυτικά (Στενωπός Κλεισούρας): Στις 13-14 Απριλίου, οι Γερμανοί επιτέθηκαν στην Κλεισούρα για να εξασφαλίσουν το πέρασμα προς την Καστοριά και να υπερφαλαγγίσουν τις ελληνικές δυνάμεις. Η πτώση της Κλεισούρας επέτρεψε στα γερμανικά τμήματα να κινηθούν προς τα ανατολικά, ελέγχοντας πλήρως τις προσβάσεις προς την Εορδαία και την Κοζάνη.
Στην ουσία, η περιοχή της Εορδαίας έγινε το πεδίο όπου οι γερμανικές σφήνες από τη Φλώρινα και την Κλεισούρα ενώθηκαν, σπάζοντας τη γραμμή άμυνας των Συμμάχων και αναγκάζοντάς τους σε υποχώρηση προς τον Αλιάκμονα και τα Σέρβια.
Η ταχύτητα της γερμανικής προέλασης ήταν καταιγιστική, καθώς εφάρμοσαν τη στρατηγική του «Κεραυνοβόλου Πολέμου» (Blitzkrieg).
Από την έναρξη της εισβολής στις 6 Απριλίου, οι Γερμανοί χρειάστηκαν μόλις μία εβδομάδα για να φτάσουν στην Πτολεμαΐδα:
• 6-9 Απριλίου: Διάσπαση των συνόρων και κατάληψη της νότιας Γιουγκοσλαβίας (Σκόπια, Μοναστήρι), γεγονός που τους επέτρεψε να παρακάμψουν την οχυρωμένη Γραμμή Μεταξά.
• 10 Απριλίου: Είσοδος στη Φλώρινα.
• 11-12 Απριλίου: Σκληρές μάχες στα Στενά του Κλειδίου (Βεύη) ενάντια σε ελληνικές και συμμαχικές δυνάμεις (ANZAC).
• 13 Απριλίου: Οι Γερμανοί εισέρχονται στην Πτολεμαΐδα.

Την ίδια ημέρα (13 Απριλίου) διεξήχθη νότια της πόλης η Αρματομαχία της Πτολεμαΐδας, η οποία θεωρείται η πρώτη και μοναδική μεγάλη σύγκρουση τεθωρακισμένων στην ηπειρωτική Ελλάδα κατά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. Η ταχύτητα αυτή οφειλόταν στην πλήρη μηχανοκίνηση των γερμανικών μεραρχιών (όπως η 9η Πάντσερ) και την αεροπορική υπεροχή της Luftwaffe.
•
• Η Άφιξη στην Πτολεμαΐδα: Μετά τη διάσπαση του μετώπου στο Κλειδί, η 9η Μεραρχία Πάντσερ προχώρησε προς τον νότο. Το μεσημέρι της 13ης Απριλίου (Κυριακή του Πάσχα), οι Γερμανοί μπήκαν στην πόλη.
Η Αρματομαχία της Πτολεμαΐδας:
Λίγο έξω από την πόλη (περιοχή Προαστείου), διεξήχθη η μοναδική αρματομαχία της γερμανικής εισβολής στην Ελλάδα. Οι βρετανικές δυνάμεις κατάφεραν να καθυστερήσουν προσωρινά τους Γερμανούς, καταστρέφοντας αρκετά τανκς, πριν συμπτυχθούν προς την Κοζάνη.

9η Μεραρχία Πάντσερ (9. Panzer-Division), που πρωτοστάτησε στην επίθεση προς την Πτολεμαΐδα, διέθετε κατά την έναρξη της επιχείρησης «Μαρίτα» (6 Απριλίου 1941) συνολικά 116 έως 143 άρματα μάχης.
Η σύνθεση των αρμάτων της ήταν η εξής:
• Panzer I: 8-9 (ελαφρά άρματα, κυρίως για αναγνώριση).
• Panzer II: 32-36 (ελαφρά άρματα με πυροβόλο 20mm).
• Panzer III: 51 (το κύριο άρμα μάχης, χωρισμένο σε εκδόσεις με πυροβόλο 37mm και 50mm).
• Panzer IV: 20 (το βαρύτερο άρμα της περιόδου με πυροβόλο 75mm).
• Befehlspanzer: 10-12 (θωρακισμένα οχήματα διοίκησης).
Στη Μάχη της Πτολεμαΐδας (13 Απριλίου), η μεραρχία χρησιμοποίησε το 33ο Σύνταγμα Αρμάτων (Panzer-Regiment 33). Παρά την αριθμητική υπεροχή, οι Γερμανοί έχασαν εκείνη την ημέρα περίπου 4 άρματα (2 Panzer IV, 1 Panzer II και 1 Panzer I) από τα πυρά της βρετανικής 1ης Θωρακισμένης Ταξιαρχίας και τις νάρκες, γεγονός που την καθιστά τη μοναδική καθαρή "αρματομαχία" της γερμανικής εισβολής στην Ελλάδα.

Στην αρματομαχία της Πτολεμαΐδας (13 Απριλίου 1941), οι βρετανικές απώλειες ήταν σημαντικές, καθώς η 1η Θωρακισμένη Ταξιαρχία (1st Armoured Brigade) αναγκάστηκε να εγκαταλείψει μεγάλο μέρος του εξοπλισμού της λόγω της γερμανικής πίεσης και των εδαφικών δυσκολιών.
Σύμφωνα με τις πηγές, οι απώλειες των Βρετανών ήταν οι εξής:
• Άρματα Μάχης και Πυροβόλα: Οι Βρετανοί έχασαν περίπου 30-32 άρματα μάχης και αντιαρματικά πυροβόλα. Πολλά από αυτά εγκαταλείφθηκαν ή καταστράφηκαν καθώς οι δυνάμεις τους συμπτύσσονταν από τους λόφους νότια της πόλης.
• Άλλα Οχήματα: Χάθηκε επίσης σημαντικός αριθμός φορτηγών και άλλων βοηθητικών οχημάτων κατά την υποχώρηση προς την Κοζάνη.
• Ανθρώπινες Απώλειες: Αν και οι ακριβείς αριθμοί μόνο για τη συγκεκριμένη μέρα ποικίλλουν, η ευρύτερη δράση της ταξιαρχίας στην Ελλάδα είχε ως αποτέλεσμα συνολικά 1.753 απώλειες (νεκροί, τραυματίες και αιχμάλωτοι) μέχρι την εκκένωση της χώρας.

Αξιοσημείωτο: Παρά τις απώλειες αυτές, η βρετανική αντίσταση (ειδικά του 3ου Βασιλικού Συντάγματος Αρμάτων) πέτυχε τον επιχειρησιακό της στόχο, που ήταν η καθυστέρηση της 9ης Μεραρχίας Πάντσερ, επιτρέποντας στις υπόλοιπες συμμαχικές δυνάμεις να διαφύγουν προς τη νέα γραμμή άμυνας στον Όλυμπο.

Η ανατίναξη αυτής της γέφυρας στο Σουλού Ντερέ (υδάτινο ρεύμα) στην είσοδο της Πτολεμαΐδος ήταν κρίσιμο σημείο για την εξέλιξη της μάχης.
Οι Βρετανοί σκαπανείς ανατίναξαν την οδική γέφυρα που βρισκόταν περίπου 500 μέτρα νότια της Πτολεμαΐδας (προς το Προάστιο) το μεσημέρι της 13ης Απριλίου 1941.

• Ο Σκοπός: Η καταστροφή έγινε για να ανακοπεί η πορεία των γερμανικών τανκς της 9ης Μεραρχίας Πάντσερ προς την Κοζάνη.
• Το Εμπόδιο: Δίπλα στη γέφυρα υπήρχε μια τάφρος γεμάτη νερό (βάθους περίπου 1 μέτρου και πλάτους 2 μέτρων) με λασπώδεις όχθες, η οποία λειτούργησε ως φυσικό αντιαρματικό κώλυμα.
• Η Εμπλοκή: Όταν τα γερμανικά άρματα έφτασαν στη γέφυρα και την είδαν κατεστραμμένη, προσπάθησαν να βρουν πέρασμα από τα πλάγια. Εκεί, ένα γερμανικό τανκ ακινητοποιήθηκε (χτυπώντας πιθανότατα σε νάρκη ή λόγω του εδάφους), δίνοντας την ευκαιρία στο βρετανικό πυροβολικό που ήταν κρυμμένο στους γύρω λόφους να ανοίξει πυρ.
Αυτή η καθυστέρηση στη γέφυρα ήταν που ανάγκασε τους Γερμανούς να ανασυνταχθούν και να εξαπολύσουν την τελική επίθεση το απόγευμα, επιτρέποντας στις συμμαχικές δυνάμεις να κερδίσουν πολύτιμο χρόνο για την υποχώρησή τους.
Πρόκειται για τη γέφυρα στον ποταμό Σουλού (ή ρέμα Σουλού), η οποία βρίσκεται νότια της Πτολεμαΐδας.
Η ανατίναξη αυτής της γέφυρας από τους Βρετανούς σκαπανείς το μεσημέρι της 13ης Απριλίου 1941 έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην εξέλιξη της Μάχης της Πτολεμαΐδας.
Τι συνέβη στον Σουλού:
• Το φυσικό εμπόδιο: Ο ποταμός Σουλού εκείνη την εποχή είχε λασπώδεις όχθες και βαθύ νερό, γεγονός που τον καθιστούσε απροσπέλαστο για τα γερμανικά τανκς χωρίς τη γέφυρα 1.3.5.
• Η παγίδα: Όταν η εμπροσθοφυλακή της 9ης Μεραρχίας Πάντσερ έφτασε στη γέφυρα και τη βρήκε κατεστραμμένη, τα άρματα μάχης αναγκάστηκαν να σταματήσουν. Προσπαθώντας να βρουν πέρασμα μέσα από το βαλτώδες έδαφος, πολλά γερμανικά τανκς κόλλησαν στη λάσπη ή χτυπήθηκαν από νάρκες.
• Η δράση του πυροβολικού: Η ακινητοποίηση των Γερμανών στον Σουλού τους μετέτρεψε σε «εύκολους στόχους» για το συμμαχικό πυροβολικό (Αυστραλοί και Βρετανοί) που ήταν ταγμένο στα υψώματα του Προαστείου
Η καθυστέρηση στον Σουλού κράτησε τους Γερμανούς για αρκετές ώρες, δίνοντας στον βρετανό ταξίαρχο Charrington τον χρόνο που χρειαζόταν για να οργανώσει την υποχώρηση των δυνάμεών του προς την Κοζάνη πριν κυκλωθούν.
Μάχη της Πτολεμαΐδος δεν ήταν μόνο από τα άρματα μάχης, αλλά αποτελούνταν κυρίως από πεδινά πυροβολικά και αντιαρματικά όπλα τοποθετημένα σε σταθερές θέσεις στα γύρω υψώματα.
Συγκεκριμένα, οι δυνάμεις που αντιμετώπισαν τους Γερμανούς στον ποταμό Σουλού και στο Προάστιο περιλάμβαναν:
• Το 2ο Σύνταγμα Βασιλικού Ιππικού Πυροβολικού (2nd Royal Horse Artillery): Ήταν εξοπλισμένο με τα περίφημα πυροβόλα 25-pounder (88mm). Αυτά ήταν τα κύρια όπλα που «σφυροκοπούσαν» τα γερμανικά πάντσερ από απόσταση, εκμεταλλευόμενα το γεγονός ότι οι Γερμανοί είχαν εγκλωβιστεί στη λάσπη του ποταμού Σουλού.
• Το 102ο Σύνταγμα Αντιαρματικού Πυροβολικού (Northumberland Hussars): Διέθετε αντιαρματικά πυροβόλα 2-pounder (40mm), τα οποία ήταν ταγμένα σε κατάλληλες θέσεις για να χτυπούν τα άρματα μάχης εξ επαφής.
• Άρματα Μάχης (Cruiser Tanks): Τα άρματα του 3ου Βασιλικού Συντάγματος Αρμάτων (3rd RTR) συμμετείχαν ενεργά στην αρματομαχία, αλλά ο ρόλος τους ήταν κυρίως η άμεση εμπλοκή και η κάλυψη της υποχώρησης, όχι η παροχή πυρών υποστήριξης όπως το κλασικό πυροβολικό.

Στη μάχη χρησιμοποιήθηκαν ορισμένα άρματα τύπου Cruiser Mk IIA CS (Close Support). Αυτά τα συγκεκριμένα τανκς έφεραν ένα οβιδοβόλο 3,7 ιντσών αντί για το κλασικό αντιαρματικό κανόνι, με σκοπό να ρίχνουν βλήματα καπνού ή εκρηκτικά για την υποστήριξη του πεζικού, γεγονός που τα έκανε να λειτουργούν κάπως σαν «κινητό πυροβολικό» μέσα στη μάχη.
Ωστόσο, η μεγάλη ζημιά στους Γερμανούς και η καθυστέρηση στον Σουλού προήλθαν από τα σταθερά πυροβόλα 25-λιβρών που ήταν κρυμμένα στις πλαγιές των λόφων νότια της πόλης.

Στη μάχη της Πτολεμαΐδος, οι Βρετανοί και οι σύμμαχοί τους (κυρίως Αυστραλοί και Νεοζηλανδοί) είχαν στήσει μια ισχυρή γραμμή άμυνας με πολυβολεία, κυρίως στα υψώματα γύρω από το

Τα πολυβόλα που χρησιμοποίησαν ήταν κυρίως δύο τύπων:
1. Vickers (.303 ίντσες): Το θρυλικό βαρύ πολυβόλο των Βρετανών. Ήταν υδρόψυκτο, γεγονός που του επέτρεπε να βάλλει συνεχόμενα για πολλή ώρα χωρίς να υπερθερμαίνεται. Τα είχαν τοποθετήσει σε στρατηγικά σημεία για να καλύπτουν με "διασταυρούμενα πυρά" την περιοχή όπου οι Γερμανοί θα προσπαθούσαν να περάσουν τον ποταμό Σουλού.
2. Bren (Light Machine Gun): Το βασικό ελαφρύ πολυβόλο του πεζικού. Οι στρατιώτες τα χρησιμοποιούσαν μέσα από χαρακώματα και ατομικές κρυψώνες για να χτυπούν το γερμανικό πεζικό που ακολουθούσε τα τανκς.
Πού ήταν στημένα;
• Στους λόφους του Προαστείου: Είχαν εξαιρετική ορατότητα προς την πεδιάδα της Πτολεμαΐδας και τον ποταμό.
• Κατά μήκος της σιδηροδρομικής γραμμής: Χρησιμοποίησαν τα αναχώματα ως φυσική οχύρωση.
• Στο "Κλειδί": Λίγο βορειότερα, στα στενά πριν την Πτολεμαΐδα, τα πολυβόλα είχαν προκαλέσει τεράστιες καθυστερήσεις στους Γερμανούς τις προηγούμενες ημέρες.
Τα πυρά των πολυβόλων ήταν τόσο πυκνά, που οι Γερμανοί στρατιώτες αναγκάζονταν να καλύπτονται πίσω από τα άρματα μάχης (Panzer) για να προχωρήσουν, καθώς το πεζικό τους δεν μπορούσε να σταθεί όρθιο στην ανοιχτή πεδιάδα.
1. Οι Γερμανικές Δυνάμεις (Επιτιθέμενοι)
Η κύρια δύναμη κρούσης ήταν η 9η Μεραρχία Πάντσερ (9. Panzer-Division), η οποία θεωρούνταν από τις πιο έμπειρες και ισχυρές του γερμανικού στρατού.
• Αριθμός Στρατιωτών: Περίπου 12.000 - 15.000 άνδρες (συνολική δύναμη μεραρχίας, αν και στην πρώτη γραμμή της Πτολεμαΐδας βρισκόταν η εμπροσθοφυλακή και τα τεθωρακισμένα τμήματα).
• Άρματα Μάχης (Panzer): Περίπου 100 - 140 άρματα.
• Υποστήριξη: Είχαν τη συντριπτική υπεροχή της αεροπορίας (Luftwaffe) που βομβάρδιζε συνεχώς τις συμμαχικές θέσεις.
________________________________________
Οι Συμμαχικές Δυνάμεις (Αμυνόμενοι)
Η άμυνα είχε ανατεθεί στην 1η Βρετανική Τεθωρακισμένη Ταξιαρχία (1st Armoured Brigade), η οποία αποτελούνταν από Βρετανούς, Αυστραλούς και Νεοζηλανδούς.
• Αριθμός Στρατιωτών: Περίπου 3.000 - 4.000 άνδρες (ήταν μια ταξιαρχία, άρα πολύ μικρότερη από τη γερμανική μεραρχία).
• Άρματα Μάχης: Περίπου 30 - 40 άρματα (κυρίως τύπου Cruiser και μερικά ελαφρά Vickers).
• Πυροβολικό: Δύο μοίρες πυροβολικού (περίπου 24 πυροβόλα 25-λιβρών) και αντιαρματικά.
• Πεζικό: Το σύνταγμα των Rangers (Βρετανοί) και ένα τάγμα από τη Νέα Ζηλανδία κάλυπταν τα πλευρά.
________________________________________
Συνοπτική Σύγκριση
Δύναμη Γερμανοί (9η Panzer) Σύμμαχοι (1η Ταξιαρχία)
Στρατιώτες ~13.000

Βρετανοί στρατιώτες~3.500
Γερμανοί: Άρματα Μάχης ~120

Βρετανοί: ~35
Πλεονέκτημα Αριθμητική υπεροχή & Αεροπορία Φυσικό εμπόδιο (Σουλού) & Ύψωμα
Το αποτέλεσμα:
Αν και οι Σύμμαχοι ήταν πολύ λιγότεροι (περίπου 1 προς 4 σε στρατιώτες και άρματα), κατάφεραν να κρατήσουν την πόλη και το πέρασμα για "μία έως 3 ημέρες, βάζουμε αστερίσκο εδώ". Η μάχη στην Πτολεμαΐδα θεωρείται επιτυχημένη επιχείρηση οπισθοφυλακής, γιατί παρά την ήττα τους, οι Βρετανοί εμπόδισαν τους Γερμανούς να κυκλώσουν τον κύριο όγκο του ελληνικού και συμμαχικού στρατού που υποχωρούσε από το Αλβανικό μέτωπο.
Το απόγευμα της
13ης Απριλίου 1941, η μάχη στο Προάστιο εξελίχθηκε σε μια από τις πιο δραματικές στιγμές της γερμανικής εισβολής.
Αφού οι Γερμανοί κατάφεραν τελικά να βρουν πέρασμα στον βαλτώδη Σουλού, η επίθεση μεταφέρθηκε στο χωριό και στους γύρω λόφους:

Παρά το άφθονο πολεμικό υλικό και την αριθμητική υπεροχή των γερμανικών δυνάμεων, η αδυναμία τους να διασπάσουν τη σθεναρή Συμμαχική άμυνα οδήγησε στην απόφαση για παράκαμψη της κατά μετώπου επίθεσης. Έτσι, επιχείρησαν να διασχίσουν τα έλη Καμούς-Γκιόλ, ανάμεσα στην Πτολεμαΐδα και την Ασβεστόπετρα. Η διάβαση των ελών αποδείχθηκε ιδιαίτερα δύσκολη αποστολή, και είχε ως αποτέλεσμα την καθήλωση στα έλη επτά γερμανικών αρμάτων. Ωστόσο, τα άρματα που κατάφεραν να διαπεράσουν την περιοχή συνέχισαν προς τη Μαυροπηγή, απειλώντας να ανακόψουν τη Συμμαχική άμυνα και να κυκλώσουν τις δυνάμεις στο Προάστειο.

Προς τις βραδινές ώρες, οι γερμανικές δυνάμεις επιτέθηκαν στα αριστερά της βρετανικής άμυνας, επιχειρώντας αιφνιδιασμό. Ωστόσο, οι Βρετανοί που είχαν ήδη αντιληφθεί τις κινήσεις των γερμανικών τεθωρακισμένων, είχαν οργανώσει άμυνα με τα διαθέσιμα ελαφρά άρματα. Αν και τα ελαφρά άρματα υστερούσαν σημαντικά σε δύναμη απέναντι στα ισχυρότερα βαριά γερμανικά άρματα, οι Βρετανοί κατάφεραν να υπερβούν τις αρχικές δυσκολίες της μάχης. Χάρη στην τολμηρή ενέργεια των ελαφρών αρμάτων, οργανωμένη από τον Υπολοχαγό Trippier, διοικητή της βρετανικής αντιαρματικής πυροβολαρχίας, και εκμεταλλευόμενοι το σκότος και τις περιβαλλοντικές συνθήκες, οι Βρετανοί οδήγησαν τους Γερμανούς σε μια χαράδρα δυτικά της Μαυροπηγής και παράλληλα, απέκλεισαν την πρόσβαση προς τη Μαυροπηγή.

1. Η Μεγάλη Επίθεση (16:00 - 18:00):
Περίπου 70 με 100 γερμανικά τανκς (Panzer) εξαπέλυσαν ταυτόχρονη επίθεση. Χωρίστηκαν σε δύο ομάδες: η μία χτυπούσε μετωπικά το Προάστιο και η άλλη προσπάθησε να κυκλώσει το χωριό από τα ανατολικά.
2. Το "Κυνήγι" των Βρετανικών Cruiser:
Τα βρετανικά άρματα (τύπου Cruiser) ήταν κρυμμένα μέσα στις αυλές των σπιτιών και πίσω από τοίχους στο Προάστιο. Περίμεναν τα γερμανικά Panzer να πλησιάσουν στα 200-300 μέτρα για να ανοίξουν πυρ, καθώς τα κανόνια τους ήταν πιο αδύναμα από τα γερμανικά.
3. Η Σύγκρουση στο Χωριό:
Η μάχη έγινε σώμα με σώμα. Τα γερμανικά Panzer III και IV άρχισαν να ισοπεδώνουν σπίτια για να εξουδετερώσουν τις φωλιές των πολυβόλων. Οι Βρετανοί του 3ου RTR (Royal Tank Regiment) έχασαν σχεδόν όλα τα άρματά τους μέσα στις επόμενες δύο ώρες. Πολλά κάηκαν στη μέση του δρόμου ή στις εξόδους του χωριού.
4. Η Ηρωική Υποχώρηση:
Καθώς το σκοτάδι πλησίαζε, οι Βρετανοί κατάλαβαν ότι αν έμεναν λίγο ακόμα, θα αιχμαλωτίζονταν όλοι. Υπό την κάλυψη του πυροβολικού που έβαλλε από το Μαυροδένδρι, οι επιζώντες άρχισαν να αποσύρονται προς την Κοζάνη.
Το αποτέλεσμα στο Προάστιο:
Όταν η μάχη τελείωσε το βράδυ, το χωριό είχε υποστεί μεγάλες καταστροφές. Οι Γερμανοί κατέλαβαν το Προάστιο, αλλά οι Σύμμαχοι είχαν κερδίσει 9 πολύτιμες ώρες. Αυτός ο χρόνος επέτρεψε στις δυνάμεις που υποχωρούσαν από τη Φλώρινα να περάσουν τη γέφυρα των Σερβίων στον Αλιάκμονα πριν την ανατινάξουν.
Λέγεται ότι πολλοί κάτοικοι του Προαστείου βοήθησαν τους τραυματίες Βρετανούς, ενώ κάποιοι στρατιώτες κρύφτηκαν σε σπίτια για να αποφύγουν την αιχμαλωσία.

Μάλλον πρόκειται για ένα γερμανικό αεροπλάνοStuka (Junkers Ju 87)..

Τα στοιχεία που την κάνουν να ξεχωρίζει:
• Η Τοποθεσία: Η λήψη έχει γίνει στην περιοχή που σήμερα βρίσκεται το Πάρκο Εκτάκτων Αναγκών 
• Το Φόντο: Το βουνό Άσκιο (Σινιάτσικο) διακρίνεται καθαρά στο βάθος και είναι χιονισμένο, κάτι που ταιριάζει απόλυτα με τις καιρικές συνθήκες του Απριλίου του 1941, αλλά βάζουμε αστερίσκο μπορεί να είναι 1 ή 2 έτη μετά.
• Η Σκηνή: Στη φωτογραφία συνήθως φαίνονται Γερμανοί στρατιώτες , ενώ η ανοιχτή πεδιάδα της Πτολεμαΐδας προσφέρει αυτό το χαρακτηριστικό "πλάνο" με το βουνό να δεσπόζει από πίσω.
Η φωτογραφία αυτή αποδεικνύει την έντονη δραστηριότητα της Luftwaffe πάνω από την πόλη, η οποία βομβάρδιζε τις συμμαχικές θέσεις στον Σουλού και στο Προάστιο για να ανοίξει τον δρόμο στα τανκς.

Αν παρατηρήσετε στο βάθος πρόκειται περί αεροδρομίου , υπάρχουν και άλλα αεροπλάνα.

............................................................................

Το κείμενο που παραθέτετε προέρχεται από τη λεζάντα μιας φωτογραφίας του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Αρχείου (Bundesarchiv) και περιγράφει ένα περιστατικό από τη Μάχη της Πτολεμαΐδας (13 Απριλίου 1941).

Μετάφραση του κειμένου:
«Οι Έλληνες και οι Βρετανοί δεν βασίστηκαν μόνο στις φυσικές δυσκολίες της χώρας, αλλά μόλυναν τις οδούς προέλασης των Γερμανών εδώ κι εκεί με νάρκες. Κατά την κατάληψη μιας απότομης πλαγιάς, ένα άρμα μάχης (Panzerkampfwagen) πέφτει σε ναρκοθετημένο έδαφος».

Την Ιστορία μου την είχε αφηγηθεί και ο Ανέστης Βαφειάδης (ο οποίος δυστυχώς δεν βρίσκεται στη ζωή) πριν πολλά έτη.

Κύριε Δήμαρχε - Κύριοι του Δημοτικού Συμβουλίου. Αγνοούμε την Ιστορία μας και αδιαφορούμε  δια αυτήν, κάποια στιγμή πρέπει να τη συγγράψουμε, ως αρχή μήπως καλό θα ήτο να διαμορφώσουμε ένα μνημείο στην Κοινότητα του Προαστίου;